आयुर्वेदिक डाक्टरको सल्लाह, कोरोनालाई ठिक पार्न सकिन्छ

डी.आर.घिमिरे
आज विहानै काठमाण्डौवाट डा.वीपी तिम्सिनाले फोन गर्नुभयो । मैले हिजो  फोन गर्दा उठेको थिएन । आयुर्वेदमा गहिरो ज्ञान भएका कारण अहिलेको अवस्थामा उहाँका केही विचार जान्नु जरुरी हुन्थ्यो ।
कोरोनाको ठ्याक्कै औषधी नभएपनि विभिन्न भाइरस तथा ब्याक्टेरियाहरुको उपचार गर्न सकिन्छ भन्ने धारणा उहाँको रहेछ । उहाँले आफूसंग रहेको वीएलएच नामक दवाई कोरोनाको दवाई हुने दावी गर्नुभयो ।
मैले यी कुरा गरिरहँदा एउटा समाचारप्रति ध्यान आकृष्ट भयो । जस अनुसार अमेरिकाको न्युयोर्कमा झण्डै ४ हजार कोरोना संक्रमित गम्भिर बिरामीहरुलाई मलेरियाबिरुद्धको औषधी हाइड्रोक्लोरोक्वीनबाट उपचार भइरहेको रहेछ । खासगरि सिकिस्त भएकाहरुलाई यो औषधी चलाइएको छ ।
न्युयोर्कका गभर्नर एन्ड्रयु कुमोले जिथ्रोम्याक्स वा एजिथ्रोमाइसिनसँगै हाइड्रोक्लोरोक्वीनको मिश्रणबाट उपचार गर्न स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई सुझाव दिएका रहेछन् । स्वास्थ्य विभागले न्युयोर्कका ५६ वटा अस्पतालमा यो औषधी पठाइसकेको रहेछ ।
कोरानाको औषधी नभइरहेको अवस्थामा एलोपेथीमा पनि अन्य औषधीको प्रयोग गर्न सकिने रहेछ भन्ने कुरा यसले देखायो । त्यसैले आयुर्वेदमा वनाइएका कतिपय औषधीहरु पनि यसमा प्रयोग गर्न नसकिने भएन । डा.तिम्सिनाका अनुसार वीएलएच रेवीज,, क्यान्सर, अल्सर र पाठेघरसहित विभिन्न ठाउँमा रहेको ट्युमर÷सिष्ट आदिलाई हटाउनका लागि प्रयोग गरिने रहेछ । अथवा शरीरमा रहेका विजातीय तत्व हटाउनका लागि यो औषधीको प्रयोग हुने रहेछ ।
अहिले अमेरिकामा रहेका भूटानीहरुका लागि यो औषधी पठाइएको र सो दवाई सेवन गरेका कारण  उनीहरुले काम नछाडेको पनि डा. तिम्सिनाले वताउनुभयो । संयोग त्यतैवाट यसको सूचना स्पेनमा पुगेपछि स्पेनवाट चासो ब्यक्त भएको रहेछ । उनीहरु आयुर्वेदवाटै कोरोनाको उपचार हुनसक्ने भएकोेले पत्राचार भइरहेको जानकारी गराउनुभयो । अमेरिकामा तीन हजार पीस पठाइएको रहेछ  भने अव एक दुइदिनमा स्पेनमा पठाइदै रहेछ । यो एकखालको प्रयोग पनि हो ।
यसलाई नेपालमै प्रयोग गर्न चाहेको भएपनि सरकारी तवरवाट मान्यता नदिइएकोले अफ्टेरो परेको रहेछ जस्तो लाग्यो मलाई ।
मेरो चासो अहिलेको सन्दर्भमा कोरोनाकै थियो । खासगरि यस्तो वेलामा के खान हुने र के खान नहुने भन्नेवारेमै वुझ्नु थियो । 
उहाँले एकसरो मलाई वताउनुभयो । मैले विहानमा दही खान थालेको थिएँ । तर, यो वेला दही खान हुन्न भन्नुभयो । प्रोटिनका लागि मासु खान हुन्छ भनेर प्रचार गरेको पाएँ तर त्यो गलत हो भन्नुभयो । अमिलो चिज उपयुक्त हुने सल्लाह थियो । खानासंग घीउ वा दुध खान हुने रहेछ । नास्ताको रुपमा सातु त्यसै पनि उत्कृष्ट हो । त्यो अहिलेका लागि उत्कृष्टनै  रहेछ ।
त्यस्तै तामाको भाँडामा राखेको पानी खाने सल्लाह उहाँले यस अघि पनि दिनु हुन्थ्यो । अहिले पनि दोहोर्याउनु भयो । सवैजसो आर्युवेद वा प्राकृतिक चिकित्सामा विश्वास गर्नेहरुले यो सुझाव दिने गर्छन् । आजभोलि यो प्रचलन वढेको पनि देखिन्छ । हाम्रा पूर्वजहरुले तामाको गाग्रीमा राखेको पानी खान्थे । यसको महत्व के रहेछ भने तामामा ५० हजार किसिमका भाइरस र ब्याक्टेरिया नष्ट गर्ने क्षमता हुँदो रहेछ ।
त्यस अर्थमा पनि यस्तो वेलामा तामाकै भाँडाको प्रयोग गर्नु उपयोगी रहेछ ।
मैले अलि चासो देखाएका कारण उहाँले म्यासेन्जरमै यसका फाइदाहरु टिपोट गरेर पठाउनुभयो । जसमा लेखिएको थियो— ताम्रजलले पानी स्वादिलो गराउँछ र पीएच् कायम राख्छ । पखाला पानीजन्य रोग नियन्त्रण गर्छ । थाइराइड नियन्त्रण गर्छ । स्मरण शक्ति वढाउँछ । जोर्नी दुखाई नियन्त्रण गर्छ । अनुहार सुन्दर वनाउँछ । पाचन सन्तुलित वनाउँछ र रक्त सञ्चारलाई सन्तुलित वनाउँछ ।
यसवाहेक उच्च रक्तचाप नियन्त्रण गर्ने पित्त, कफ वृद्विलाई समन गर्ने, पेट रोग, अम्लियपन नियन्त्रण गर्ने, किडनी लिभरको सुरक्षा गर्ने छालाको सुरक्षा गर्ने, वोसोको मात्रा कम गर्ने, सेलको वृद्वि विकास गर्ने, घाउ निको पार्न मद्वत गर्ने जस्ता काममा पनि सहयोग पुर्याउने रहेछ ।
मेरो विचारमा उपर्युक्त कुरालाई तत्काल निको हुने अर्थमाभन्दा पनि  निरन्तरको प्रयोगले सघाउ पुग्ने अर्थमा लिनु उचित हुन्छ । हामीले खाने कैयन् चिज, आनीवानीले स्वास्थ्यमा अनुकुलता सृजना गर्दै गएको हुन्छ भन्ने कुरा वुझ्न आवश्यक छ ।
अहिले प्रायः रुघाखोकी लाग्दा साथ डर लाग्ने गरेको छ धेरैलाई । किनकि कोरोनाको मुख्य लक्षणनै रुघा खोकी र ज्वरो हो । हुनपनि मलाईनै हिजो साँझ अलिकति असहज जस्तो भयो । मुख सुकेर आयो । ज्वरो आउला कि भन्ने भयो । खान त्यति मिठो भएन । अनि ज्वानो, वेसार, नुन आदिको सम्मिश्रण गरेर पकाएर खाएँ । विहानसम्म धेरै ठिक भइसकेको थियो ।
डा. तिमिल्सिनाका अनुसार यो वेलामा ल्वाङ्ग, सुकमेल र मरिचको पानी उमालेर खाँदा उचित हुने रहेछ । तिर्खा लागे पनि र नलागे पनि यस्तो पानी पिइराख्ने हो भने रुघा, खोकी र ज्वरो वन्दै हुने रहेछ ।
चैत्र २५, २०७६